Przeciwwskazania do fizykoterapii — kto nie może mieć zabiegów?

Przeciwwskazania do fizykoterapii to stany, w których zabieg mógłby zaszkodzić. Najczęstsze ogólne przeciwwskazania to choroba nowotworowa, ciąża (zabiegi w okolicy brzucha i miednicy), rozrusznik serca, gorączka i ostre infekcje, zakrzepica, skłonność do krwawień, zaburzenia czucia oraz uszkodzona skóra w miejscu zabiegu. Każdy z 5 głównych rodzajów zabiegów ma też własne, dodatkowe przeciwwskazania.

Poniżej zebraliśmy przeciwwskazania ogólne i szczegółowe dla prądów, ultradźwięków, lasera, magnetoterapii i lampy Sollux. Lista ma charakter informacyjny: o kwalifikacji do zabiegu decyduje fizjoterapeuta po wywiadzie, a w razie wątpliwości – lekarz.

Spis treści

Kto nie może mieć zabiegów fizykoterapii?

Zabiegów fizykoterapii zwykle nie wykonuje się u osób z aktywną chorobą nowotworową w okolicy zabiegu, w ciąży w obrębie brzucha, miednicy i lędźwi, z rozrusznikiem serca lub innym wszczepionym urządzeniem elektronicznym, z gorączką lub ostrą infekcją, zakrzepicą, skłonnością do krwawień, czynną gruźlicą, ciężką niewydolnością krążenia, zaburzeniami czucia oraz na uszkodzonej skórze.

Do tej listy dochodzą sytuacje, w których pacjent nie może współpracować i zgłaszać odczuć, np. przy zaburzeniach świadomości lub ciężkich zaburzeniach poznawczych. Ostrożności wymagają też padaczka, niewyrównane nadciśnienie i świeże urazy.

Czym różnią się przeciwwskazania bezwzględne i względne?

Przeciwwskazanie bezwzględne oznacza, że zabiegu w danej sytuacji nie wykonuje się wcale, np. prądów u osoby z rozrusznikiem w obszarze działania prądu. Przeciwwskazanie względne oznacza, że zabieg jest możliwy po ocenie korzyści i ryzyka, często ze zmianą miejsca, parametrów lub rodzaju zabiegu, czasem po konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Przykładem przeciwwskazania względnego jest metalowy implant: przy jednych zabiegach nie ma znaczenia, przy innych wyklucza zabieg tylko w tej okolicy. Ten sam stan może być więc przeciwwskazaniem dla jednego zabiegu, a dla innego nie.

Jakie są przeciwwskazania do poszczególnych zabiegów?

Poza przeciwwskazaniami ogólnymi każdy zabieg ma własne. Przy prądach są to m.in. metal w obszarze zabiegu i przednia część szyi, przy ultradźwiękach – oczy, gonady i chrząstki wzrostowe, przy laserze – oczy i leki fotouczulające, przy magnetoterapii – m.in. nadczynność tarczycy, a przy lampie Sollux – ostre zapalenia i świeże urazy.

Zabieg	Przeciwwskazania szczególne (poza ogólnymi)	Cena
TENS i inne prądy	metal w obszarze zabiegu (zwłaszcza prąd stały i prądy diadynamiczne), przednia szyja, oczy, padaczka (okolica głowy i szyi), uczulenie na lek przy jonoforezie	15 zł
Ultradźwięki, fonoforeza	oczy, jądra i jajniki, okolica serca, chrząstki wzrostowe u dzieci, okolica po usunięciu łuku kręgu, endoprotezy z cementem lub tworzywem, uczulenie na lek	20 zł
Laseroterapia	oczy (bez okularów ochronnych), leki i choroby fotouczulające, okolica tarczycy, tatuaże i znamiona w polu zabiegu	20 zł (laser punktowy)
Magnetoterapia	nadczynność tarczycy, krwawienia z przewodu pokarmowego, ciężkie choroby serca, ostre infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze	15 zł
Lampa Sollux	ostre stany zapalne, świeże urazy, nadwrażliwość na światło, zaawansowane zaburzenia krążenia obwodowego	15 zł

Tabela orientacyjna. Ceny obowiązują od 08.2026. Szczegóły opisujemy we wpisach o prądach TENS, laseroterapii i magnetoterapii.

Czy w ciąży można mieć zabiegi fizykoterapii?

W ciąży nie wykonuje się zabiegów fizykoterapii w okolicy brzucha, miednicy i odcinka lędźwiowego, a magnetoterapii i zabiegów cieplnych obejmujących duży obszar ciała zwykle nie stosuje się wcale. Niektóre zabiegi w odległych miejscach, np. na dłoni, bywają możliwe po ocenie fizjoterapeuty, najlepiej po konsultacji z lekarzem prowadzącym ciążę.

Wyjątkiem jest TENS stosowany przy bólu porodowym pod opieką położnej. W ciąży bezpieczniejszą i lepiej przebadaną formą pomocy przy bólach są zwykle ćwiczenia i terapia manualna – więcej we wpisie ból pleców w ciąży.

Czy rozrusznik serca lub metal w ciele wykluczają fizykoterapię?

Rozrusznik serca, kardiowerter-defibrylator i inne wszczepione urządzenia elektroniczne wykluczają zabiegi prądami i magnetoterapię, a przy pozostałych zabiegach wymagają dużej ostrożności. Metal w ciele, np. endoproteza lub zespolenie złamania, wyklucza głównie prąd stały w obszarze zabiegu. Laser, a często także magnetoterapia, bywają nad metalem dopuszczalne po ocenie fizjoterapeuty.

O każdym implancie warto przynieść informację z dokumentacji szpitalnej: co wszczepiono, gdzie i kiedy. Implanty niemetalowe, np. siatki przepuklinowe, zwykle nie przeszkadzają, ale też należy je zgłosić.

Czy po chorobie nowotworowej można mieć fizykoterapię?

Aktywna choroba nowotworowa jest przeciwwskazaniem do większości zabiegów fizykoterapii, zwłaszcza w okolicy guza. Po zakończonym leczeniu decyzję podejmuje się indywidualnie, najlepiej po konsultacji z onkologiem, który oceni ryzyko nawrotu. Fizjoterapia ruchowa, ćwiczenia i drenaż limfatyczny po zgodzie lekarza są u pacjentów onkologicznych często zalecane i bezpieczniejsze niż zabiegi fizykalne.

Przed zabiegiem warto mieć przy sobie aktualną informację od lekarza prowadzącego. Przy nowym, niewyjaśnionym bólu, zwłaszcza nocnym, z chudnięciem lub gorączką, najpierw potrzebna jest diagnostyka lekarska, a nie zabieg.

Podsumowanie

Ogólne przeciwwskazania do fizykoterapii to m.in. nowotwór, ciąża w okolicy brzucha, rozrusznik, gorączka, zakrzepica, krwawienia i zaburzenia czucia, a każdy zabieg ma też własną listę. Zabiegi w gabinecie w Rydułtowach kosztują 15–20 zł, a kwalifikację przeprowadza fizjoterapeuta przed pierwszym zabiegiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy przy przeziębieniu można mieć zabiegi fizykoterapii?

Przy gorączce i ostrej infekcji zabiegi fizykoterapii przekłada się do czasu wyzdrowienia, bo mogą nasilić objawy i obciążyć organizm. Przy lekkim katarze bez gorączki decyzję podejmuje fizjoterapeuta. Wizytę warto odwołać z wyprzedzeniem, także po to, by nie zarażać innych pacjentów. Informacje o odwoływaniu wizyt są na stronie gabinetu.

Czy fizykoterapia jest możliwa podczas miesiączki?

Podczas miesiączki unika się zabiegów w okolicy brzucha, miednicy i lędźwi, zwłaszcza magnetoterapii i zabiegów cieplnych, bo mogą nasilać krwawienie. Zabiegi na innych częściach ciała, np. na barku lub kolanie, są zwykle możliwe. Przy bardzo obfitych miesiączkach warto poinformować o tym fizjoterapeutę przed zabiegiem.

Czy przy cukrzycy można mieć fizykoterapię?

Przy cukrzycy fizykoterapia jest zwykle możliwa, ale wymaga ostrożności. Neuropatia cukrzycowa może osłabiać czucie ciepła i prądu, co zwiększa ryzyko oparzeń, a zaburzenia krążenia utrudniają gojenie skóry. Fizjoterapeuta sprawdza czucie w miejscu zabiegu i dobiera parametry. Przy ranach i owrzodzeniach stóp najpierw potrzebna jest opieka lekarza.

Czy przy nadciśnieniu można mieć fizykoterapię?

Przy dobrze kontrolowanym nadciśnieniu większość zabiegów fizykoterapii jest możliwa. Niewyrównane, wysokie ciśnienie jest przeciwwskazaniem względnym, szczególnie do zabiegów cieplnych obejmujących duży obszar ciała i niektórych prądów. Przed zabiegiem warto przyjąć leki zgodnie z zaleceniem lekarza i poinformować fizjoterapeutę o chorobie oraz o niedawnych zmianach leczenia.

Czy przy żylakach można mieć fizykoterapię?

Przy żylakach unika się zabiegów cieplnych i niektórych prądów bezpośrednio nad zmienionymi żyłami. Zabiegi w innych okolicach są zwykle możliwe. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest zakrzepica żył głębokich lub zapalenie żył. Nagły obrzęk, ból i zaczerwienienie łydki wymagają pilnej wizyty u lekarza, a nie zabiegu w gabinecie.

Czy dzieci mogą mieć zabiegi fizykoterapii?

U dzieci część zabiegów fizykoterapii stosuje się rzadziej i ostrożniej, bo rosnące kości mają chrząstki wzrostowe, a małe dziecko gorzej zgłasza nieprzyjemne odczucia. Ultradźwięków nie stosuje się nad chrząstkami wzrostowymi. U dzieci podstawą fizjoterapii są zwykle ćwiczenia, a decyzję o zabiegach fizykalnych podejmuje się indywidualnie.

Źródła

• Mika T., Kasprzak W. (red.), Fizykoterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, wydanie.
• Houghton P.E. i wsp., Electrophysical agents – contraindications and precautions: an evidence-based approach to clinical decision making in physical therapy, Physiotherapy Canada, 2010.
• Watson T., Nussbaum E.L. (red.), Electro Physical Agents: Evidence-Based Practice, Elsevier, 2020.